اعليحضرت خاقان زمان بود در عقد ازدواجش درآوردند و آن دو فرزندزادهء شاهنشاه را از ديدار يكديگر بهره‌مند داشتند « 1 » . و از غرايب حكايات آنكه در تواريخ قاجاريه نگاشته‌اند كه « 2 » : خاقان سعيد آقا محمد شاه شهيد روزى با فتح على شاه خطاب فرمود كه من جماعت قاجار دولو را با دولت خويش شريك نمودم بايد دختر ميرزا محمد خان قاجار دولو را در عقد ازدواج عباس ميرزا كه وليعهد تو شود درآورى و فرزند ايشان كه از سوى مادر دولو و از جانب پدر قوينلو نيز وليعهد دولت خواهد گشت و چون به سن بلوغ رسد تو زنده باشى براى او دخترى را از جماعت قوينلو براى او اختيار كن تا فرزند ايشان از دو جانب قوينلو گردد و چون پادشاه گردد همه قوينلو باشد ، اين را بگفت و از كمال سرور برخاست و از روى وجد چند كرت بفرمود همه قوينلو باشد ، همه قوينلو باشد و شايد به الهام دولتى اين مقاله را بفرمود كه گفته‌اند : ارباب الدول ملهمون و برهان صدق اين كلام وجود اعليحضرت شاهنشاه مسعود شهريار تاجدار ، ناصر الدين شاه قاجار خلد اللّه ملكه است كه انشاء اللّه تعالى پاينده و برقرار بماناد . حضرت خاقان جهان‌پناه فتح على شاه در دوازدهم ماه جمادى اول اين سال [ 1234 ] : سفر قم و كاشان فرمود و روز دويم جمادى دويم عود به طهران نمود . و در اين سال [ 1234 ] : به توسط جناب حاجى ميرزا رضا قلى نوائى وزير مملكت فارس ، اعليحضرت شاهنشاهى ، جانى خان قشقائى ايل‌بگى فارس را به لقب جليل ايلخانى سرافراز فرمود و محمد على خان پسر او را ايل‌بگى نمود و تا اين سنه [ 1234 ] : نام ايلخانى در فارس به كسى گفته نشده بود و در مملكت خراسان بزرگتر ايلات را ايلخانى مىگفتند . و عيد نوروز سنه لوىئيل در شب هشتم ماه جمادى دويم سال 1235 « 3 » اتفاق افتاد و موكب همايون در بيست و ششم ماه شعبان « 4 » به عزم چمن سلطانيه نهضت فرمود و در منزل كرج فرستادگان حضرت ايمپراطور روس با نامه دوستانه و تحف و هداياى فرنگستان وارد گرديد « 5 » و از جمله هدايا ، حوض بلورى « 6 » كه در شكل هشت پهلو داشت و درازا و پهناى آن هريك دو ذرع و عمق آن يك ذرع تمام بود و فواره آن نيز يك ذرع بلندى داشت و تمامت آن حوض و فواره را به وضع خوبى الماس‌تراش نموده بودند و چندين آينه‌هاى بزرگ دو ذرعى و سه ذرعى خوب و چهل‌چراغهاى مرغوب به ملاحظه خاقان زمان رسيد و مطبوع خاطر مبارك گرديده آنها را روانهء طهران فرمود و به جانب سلطانيه حركت نمود و روز دوازدهم ماه مبارك رمضان « 7 » وارد چمن سلطانيه گرديد و چون زمان تابستان درگذشت و تمامت سرحدات در كمال نظم برقرار بود ، رايات ظفر آيات را به جانب طهران برافراشت و روز يازدهم ذيقعده اين سال « 8 » وارد دار الخلافه گرديد .

--> ( 1 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 578 . ( 2 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 312 . ( 3 ) . برابر با 23 مارس 1820 . ( 4 ) . برابر با 8 ژوئن 1820 . ( 5 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 580 . ( 6 ) . ( يك قطعه حوضه كوثرمانند ) ، روضة الصفا ، ج 9 ، ص 580 . ( 7 ) . برابر با 23 ژوئن 1820 . ( 8 ) . برابر با 20 اوت 1820 .